segunda-feira, 14 de março de 2011

Prosema



Las palabras son corrientes de lhaba i lhágrimas i ne l lhodo purfícan-se an caminos pula manhana. Trócan de delores cumo trocamos de diuses. I ne l purmeiro rostro de la nuite zaparécen guardianas i beladores de las Trebas.

Inda nun cheguei adonde sali sien salir. La tierra ye feita de piedras de las nubrinas de la mimória desta cinza que adóndia de un tiempo de fuogo i rábia.

Ls rostros pérden-se na birolhice de ls anhos mal bistos, na saturna passaige de teçtemunho de nada teçtemunhar de l cabalho sangrando assomado a las faias cumo fuorça i peso que pormete alas pa l bolo adreitos a la Lhuç.

Deziran ls benideiros que esta nun fui la mie tierra, l choro, l canto, la parede adonde mejábamos an nome de la suidade de l feturo la faia que nun sequemos ls bidros de las jinelas que nun scachemos i la tristeza de salir quando l remolino de las feiteceiras mos cumbidaba pa la biaige mais lharga que mos podiemos sonhar.


(Nuite, seca-me ls uolhos para que las lhágrimas nun ambénten rieiros nas angúrrias de la cara.

Nuite, pinga a pinga ansina l’oubalheira a seduzir la manhana. Scundidas ne ls lhapos de l tiempo premite que las froles téngan oulor i ne l rugido cunsentido als diuses que las sílabas sílben, balas a saber de un cuorpo lhibre que las aceite).


Torno a la tierra de adonde nunca cheguei a salir. De cerron sien nada bato a la puorta i naide responde. La casa zerta i na baranda bótan-se a nós cardos mal tratados.

La Bila ye bilhana de bejita a la culpa i al sou castigar.

Mas que biolino se oube al loinge que abraço redículo i moço i ásparo al Manquito de la Çureira?

Que diuses i lhobos me cunsúmen i debóran ne l resfuolgo de silenços de la sierra muda?

Ai Manquito! Ai Manquito! Agarro-te al cuolho antes la benida de ls lhobos, a ti, l biolino de la mie nineç, la moda sien fin pa l miu oubido xordo.

Apostilha: Dízen que ye de rabeca l tou tocar. Mas para mi cuntina a ser biolino. I branco.

Pedro Castelhano



[an pertués


Prosema

As palavras são correntes de lava e lágrimas e no lodo purificam-se em percursos matinais. Trocam de dores como trocamos de deuses. E no primeiro rosto da noite desaparecem guardiãs e vigilantes das Trevas.

Ainda não cheguei donde parti sem partir. A terra é feita de pedras das neblinas da memória desta cinza que amolece de um tempo de fogo e fúria.

Os rostos perdem-se na miopia dos anos mal vistos, na soturna passagem de testemunho de nada testemunhar do cavalo sangrando à beira do abismo como força e peso que promete asas para o voo de encontro à Luz.

Dirão os vindouros que esta não foi a minha terra, o lamento, o canto, o muro onde mijávamos em nome da saudade do futuro a faia que não secámos os vidros das janelas que não partimos e a tristeza de partir quando o redemoinho das feiticeiras nos convidava para a viagem mais longa que nos era dado sonhar.

(Noite, seca-me os olhos para que as lágrimas não inventem regatos nas rugas da face.

Noite, gota a gota ensina o orvalho a seduzir a manhã. Escondidas nas grutas do tempo permite que as flores tenham cheiro e no sussurro consentido aos deuses que as sílabas sibilem, balas à procura de um corpo livre que as aceite).


Regresso à terra de onde nunca cheguei a partir. De bornal vazio bato à porta e ninguém responde. A casa deserta e na varanda agridem cardos mal tratados.

A Vila é vilã de visita à culpa e ao seu punir.

Mas que violino se ouve ao longe que me abraço ridículo e jovem e áspero ao Manquinho de Açoreira?

Que deuses e lobos me consomem e devoram no respirar silêncios da serra muda?

Ai Manquinho! Ai Manquinho! Pego-te ao colo antes da chegada dos lobos, a ti, o violino da minha infância, a melodia sem fim para o meu ouvido surdo.

Apostila: Dizem que é de rabeca o teu tocar. Mas para mim continua a ser violino. E branco.]




Nuobe poemas de Nobembre (IX)


Hai rius claros, hai tierras abiertas anque zertas, hai auga
que lhabe esta anquieta gana de nada? Hai cuordas que préndan l'alma
al puosto de la mimória i te oubríguen a cunfessar l tou fondo
squecimiento? Hai tiempo para amar inda quanto l restro ye todo
tan brebe? Hai mirares que mos búscan quando la cegueira se sparba?
I hai algun sentido pa l sentido que esto ten? Hai rues para andar
por adonde andubiste, cula soleira de las puortas chenas de selombras?
Hai nabegaçones scundidas de que nien tu suspeitas ne l redadeiro adius
an que sperteste? Hai l Home por trás la cortina de la tue casa
sien naide? Hai gritos repartidos pula gana de gritar, quando calhas
l própio silenço? Hai fuontes i nacientes i cabalhos i puortos
quando la cundiçon de ser te prende? Hai modas al fin de l die? Yá
quanto tiempo te buscas i nun sabes que solo la muorte nun ye Anterrogaçon?

Pedro Castelhano







[an pertués:


Há rios claros, há povoados abertos mesmo que desertos, há água
que lave esta inquieta vontade de nada? Há cordas que amarrem a alma
ao poste da memória e te obriguem a confessar a tua profunda

amnésia? Há tempo para amar ainda quando o resto é tudo
tão breve? Há olhares que nos procuram quando a cegueira alastra?

E há algum sentido para o sentido que isto tem? Há ruas para andar
por onde andaste, com a soleira das portas cheias de sombras?

Há navegações ocultas de que nem tu suspeitas no último adeus
em que acordaste? Há o Homem por trás da cortina da tua casa
desabitada? Há gritos repartidos pela vontade de gritar, quando calas
o próprio silêncio? Há fontes e nascentes e cavalos e portos
quando a condição de ser te prende? Há canções ao fim do dia? Há
que tempos te procuras e não sabes que só a morte não é Interrogação?!]





domingo, 13 de março de 2011

Carta a la Nieta (cachico)



Quando passeares na cidade, nun te squeças de las muntanhas.
Eilhi se scónden ls spritos, ls deixados pul tiempo,
ls corridos lhadrones falhados de l assalto a l'alegrie.
Serei ua selombra, un nome zlhido, un morrir
sien lhembráncia. Nun serei. Ouscuro nulo de nada. Talbeç un grano.
Stou de salida para andrento de mi, sin cerron nien seguro.
Mas cumo you sonho que un biolino me tope cumo
se you fura l biolino i la sue melodie. Frol,
deixa-me ls spinos i respira. Sinto que airico.

L poço de la frescura bai-se secando. La matáfora sufre
de artrite, l berbo eiluminado smaia, ls filamientos
de l suonho fúnden-se i Dius chegado a esta eidade yá nun me mora.
I la ternura ye un lhenço puorco que scondo ne l bolso roto.

Pedro Castelhano



[an pertués

Carta à Neta (fragmento)

Quando passeares na cidade, não te esqueças das montanhas.
Ali se escondem os espíritos, os abandonados pelo tempo,
os banidos ladrões falhados do assalto à alegria.

Serei uma sombra, um nome vago, um morrer
sem memória. Não serei. Obscuro nulo de nada. Talvez um grão.
Estou de abalada para dentro de mim, sem bornal nem seguro.
Mas como eu sonho que um violino me toque como
se eu fosse o violino e a sua melodia. Flor,
deixa-me os espinhos e respira. Sinto que é brisa.

O poço da frescura vai secando. A metáfora sofre

de artrite, o verbo iluminado esmorece, os filamentos
do sonho fundem-se e Deus chegado a esta idade já não me habita.

E a ternura é um lenço sujo que escondo no bolso roto.]



sábado, 12 de março de 2011

A saber de la Lhuç



Quando benirá l die an que la selombra acubre l riu

i las augas quédan mais claras?
Quando benirá l die an que la Muorte
ye l percípio de la Lhuç
i ampeça l ciclo de la Primabera?

Pedro Castelhano



[an pertués:

À procura da Luz

Quando chegará o dia em que a sombra cobre o rio

e as águas se tornam mais claras?
Quando chegará o dia em que a Morte
é o princípio da Luz
e se inicia o ciclo da Primavera?]




[Al lhargo desta sumana eiqui deixaremos alguns poemas de Pedro Castelhano, que l die 19 que ben bai a apersentar l sou lhibro de poemas (Re)cantos d'Amar Morte, de la eiditora Áncora. Pedro Castelhano ye l pseudónimo de Rogério Rodrigues, natural de Peredo dos Castelhanos, Muncorbo.
Fui-me dada la honra de apersentar l lhibro i alhá starei. Hai uns dies, passei por Muncorbo i pareciu-me que la Sierra de Reboredo staba bien mais alta. Purmeiro pus-le la culpa als uolhos. Agora sei que ye mesmo berdade...]





lhéngua


cada lhéngua, quier dezir, cada modo de falar, ten uolhos defrentes [Herta Müller]


sexta-feira, 11 de março de 2011

talbeç poesie

un modo de t'amostrares
un modo de te scunderes...
de ti

quinta-feira, 10 de março de 2011

preguntas (37)



porque nun sabe la giente que pertual abriu falhença an 1892, deixando de pagar als sous debedores até 1902?
porque nun sabe la giente que an 1902 houbo un cumben de credores an que Pertual se cumprometiu a pagar la díbeda an 99 anhos?
porque nun sabe la giente que neste cumben antrou l pagamento de l ampréstimo feito por D. Miguel an nome de pertual i que l rei D. Pedro IV nun quijo pagar?
porque nun sabe la giente que l redadeiro pagamento fui an 2001?
porque se ansina la stória de las mais stúpidas batailhas i nun se ansínan estas cousas?




nun le dou uito dies até parir


al fin, arredundórun-se las gromos de l'arble que queda delantre la jinela adonde trabalho, l berde a subertir al castanho, tan preinha que ganhou ua lhuç que nun le ben de l sol: nun le dou uito dies até parir; yá amanhei la risa al modo para esse die an que ls dies deixaran de ser ls mesmos: algo nace i custoso nun quedar de zinolhos, puis se un dius tubira de haber solo l mundo poderie ser, cun un altar an cada cousa.




la gana que solo an nós puode manar

zanquelibrado, chia l carro de ls dies; naide bei l puolo que l tiempo amuntona até un die, sien mos darmos de cuonta, formar muntanhas; ua frol solo ye simpres als simpricos uolhos; termientas i delúbios bótan raiç ne ls serenos dies: l'ampotença que te tuolhe, ha de ser tamien mola para outros bolos, bena para correr outro sangre: defícele, defícele, ye tener que sperar a manhana a ber se resulta, zaspero ye sentir que nada yá torna a ser cumo era, nien dá para antender cumo tan lhargos anhos aguantamos: assi i todo, anque até al cachaço chegue l lhodo i l tolheiro mos arródie, nun hai outro camino nien adelantra buscar choupa alhá la gana que solo an nós puode manar.



quarta-feira, 9 de março de 2011

Preguntas (36)



De adonde me ben esta agonia de sentir que ye siempre cedo pa la madureç de l'ampurfeiçon de todo
i ye siempre tarde, cula aldaba de l tiempo a cerrar la puorta?
qual ye la hora de l tiempo cierto?



Preguntas (35)


Porquei todas las relegiones pónen l paraíso ne l ampeço de l mundo?
Porquei las pessonas, al modo que ban quedando bielhas, dízen que datrás ye que era buono, inda quando sáben que nun era?
De adonde mos ben esta manha de que l feturo solo mos reserba apocalipses?
Quei sabemos de l feturo, a nun ser que esse ye l tiempo de la nuossa muorte?





Preguntas (34)



hai quien diga que solo percisa, para bibir, de l eissencial: quei ye l eissencial?




terça-feira, 8 de março de 2011

será possible bibir sien nunca haber oubido ua quetobia?



a las bezes pregunto-me cumo será possible bibir sien nunca haber oubido ua quetobia: solo un die antendi que l que nun coincemos nun le sentimos la falta, mas apuis de l coincermos quédan ls dies mais spessos, ls uocos de las preguntas mais aguçados, quédan mais pensatibles las angúrrias que se mos assóman porriba ls uolhos, mais chenos de música ls suonhos; hai quien diga que la curjidade mos faç anfelizes por aqueilho que aprendemos: squécen-se que la felcidade nun stá ne l que se sabe, mas solo an querer sabé-lo, nun stá ne l se daprendiu, mas ne l camino para l daprender: ye por esso que nunca sabemos todo i nunca chega l camino a sou fin, mas ua beç sabido yá nada ye armano, nien nós somos ls mesmos apuis de haber oubido l cantar de la quetobia.





solo nós fazemos essas caminadas



hai dies an que, por muito que chúbamos, caminamos siempre al para baixo, a dreitos al fondo: na caminada, que nunca te falte la fé nas fuorças para apuis benir arriba, puis ye essa la orde natural de las cousas: un monte solo chube para quien stá an baixo, puis para quien stubir anriba el siempre abaixa: an buona berdade, las cousas i la bida nun chúben nien abáixan, solo nós fazemos essas caminadas.





segunda-feira, 7 de março de 2011

Preguntas (33)

se dius nun eisiste, todo ye premitido? [pregunta Dostoievsky]
nó.

cuonta nana (6)


Quando l cuorpo se caiu, zlingado de la cuorda, fizo-se un silenço sien fin na praça chena. Meneórun-se ls braços nua dança de aire. Las piernas abanórun cumo péndulo que lhougo apuis parou. Quedou solo l cuorpo colgado de la cuorda. Fui ende que las palmas, bibas i oulios dórun bida a la fiera de l juntouro. L anforcamiento habie sido un éisito.



domingo, 6 de março de 2011

demingo gordo


hai palabras a que l tiempo las saca de sou sentido, como l demingo gordo, atalancado antre la barriga d'algun abade i un doutor a apregonar las nuobas regras de quemer: solo sobrórun las lhémbráncias, mas hoije dei-me al trabalho de lo fazer cumo debe de ser, tanto quanto lo puode ser an Lisboua, nua sala caliente, sien la mesma gana ,sien l campo cun un lhumico aceso na squina dalgue parede, las mulas a quemer ls purmeiros anúncios berdes de primabera: fui mais gordo que demingo.

sábado, 5 de março de 2011

ajustar cuontas

siempre pensei que ajustar cuontas cula bida era a modo le abrir la puorta al sereno dua paç sien fin, mas nun hai modo de ganhar sossego: a la ua acabo por nun saber bien l que ye esso de ajustar cuontas, para alhá de bibir; apuis, mais bal cuntinar la lhida nun baia a passar la muorte a la nuossa puorta i mos ache debalde.

adonde l segredo nunca amadurou

nun deixes que las palabras bózien sou sentido, fruitos anteiros adonde l segredo nunca amadurou: porquei habien de algo querer dezir, algo que nun seia l que tu quergas? deixa-las, puis tamien a un cachico de çcanso ténen dreito.

sexta-feira, 4 de março de 2011

diuses

an sous altares relhuç sou nome, sorbendo bidas an bida: dun ou doutro modo, solo sangre ls (mos) sastifaç.



quinta-feira, 3 de março de 2011

Nun se lo digas a naide


Bíben nua barraca.
Ténen quatro filhos.
Págan renda.
Stan amigados.
Eilha ye casada cun outro.
Até que punto eilhes ténen culpa?... Tu lo sabes, Senhor.
Na Páscoa, fui a casa deilhes. Biste? Naide mais biu... i Tu nun me renhiste.
Agora, quieren ua casa.
La Cumpanhie nun questuma dar casas a quien bibe assi...
Stá bien?... Stá mal?...
Estas nun son las Tues medidas.
Oubiste l que el me dixo?!
- You quiero-me morrer andrento la Lei de Dius. Quando criar l miu filhico gustarie que eilha fusse a serbir para ua casa de Armanas... Alhá arrimará las sues cuontas. You acá arrimarei las mies. Dius nun me quier mal. Se la deixo, ye ua zgraciada i bai-se a morrer de fame.
Quieres que stenda la mie capa para eilhes passáren porriba?
Quieres que tire la gorra al passar por eilhes?
Stou atrapalhado.
La lhargueza de l Tou reino!
Bou-le a dar ua casica.
Mas nun se lo digas a naide!

25 de Nobembre de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas



castielho d'Algoso



upe-se cumo un chupon adonde
l tiempo arde, çfeito an nubrina,
bózio de bielhas guerras
i abandonos nuobos

terça-feira, 1 de março de 2011

stan an frol las almendreiras




ban chegando a sou lhemite

ls bózios pulas praças
sien lhiturgie pa la caída

yá nun hai castielho
alto i lhargo que chegue
pa l miedo de ls tiranos

ancuolhen-se ls simpres nomes
árden an claro ls juntouros de ls uolhos
bótan frol ls suonhos i sues preguntas

stan an frol las almendreiras:
quien quier saber de l fruito?
quien puode ampedir la primabera
?



sexta-feira, 25 de fevereiro de 2011

Ne l scuro



Nun tengo gana de nada, na selombra de la tarde.
De Ti tengo siempre gana.
L sol, apuis la redadeira piçcadela als cabeços, deixou l poniente todo burmeilho.
Las peinhas rézan.
Las tapadas ampéçan a cumponer ls trabesseiros.
Las cortinas znudas spréitan, cumo birges bielhas, pulas gateiras.
Las arbles amóuchan-se.
Ls balhes púxan las mantas.
L lhadrar dun perro! L pio dun moucho!
La nuite roda i ambuolbe todo.
Ls campanairos drúmen ne l scuro.
Belando ls sacrairos, las lhámpedas de azeite pícan l scuro.
Solo Tu nun drumes!
Çcansa un cachico, Senhor!
Nun me respondes?
Tenes miedo de spertar l scuro, que stá topando ls campanairos?!
Porque nun falas?
Hai tanto seclo que stás calhado!
Sabes? L Manuol, aquel Trabalhador de pala i pico, que ganha 25$00 por die i ten siete filhos, yá nun fala mal. La Cumpanhie pormetiu-le oumento.
Porque nun fazes chober, todas las manhanas, ua auga de panes de milho, ne l miu bárrio?!

1 de Outubre de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

segunda-feira, 21 de fevereiro de 2011

Mais ua barraige

Manuel Nogueira fui para Miranda. Bibe na cabanha dua binha.
L António Martins tamien. Fizo ua barraca cun quatro palos i uns sacos de papel.
La cumpanhie fizo alhá un bárrio grande. Anchiu-se lhougo!
Hais uns meses, l acampamiento ampeçou a lhebantar.
L bielho Ford de l Laranjeira nun ten çcanso. Bai i ben. Andrento la cabina, la niada: na carroçarie, colchones bielhos i trabas afumadas.
L bando bai... You tamien bou.
Miranda ten Sé!
Miranda ten castielho!
L bando adominou las rues!
Ls bárrios rumpírun las murtalhas!
La rábia de l trabalho!
Outra beç l ampeço!
Mais ua barraige!

30 de setembre de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas




quinta-feira, 17 de fevereiro de 2011

You te oufereço las streilhas



Senhor, you Te oufereço las streilhas!
Las lhuzes de l bárrio!
Las selombras, que l lhunar faç, nesta nuite tan serena!
Las peinhas, ls marmúrios, l silenço!
Las paxarinas noturnas, que bóltian na tue lhámpeda!
Un rato que atrabessa!
Ls grilhos!
Las belhotras, que, nesta nuite, se caíren de ls carrascos!
Ls filos de scuma, que l airico lhebe scacha i cumpon, ne l lhombo de la presa, pula nuite adrento!
L tejolo de la Tue capielha!
Ls Tous amigos Trabalhadores, que passaran la nuite ne ls tunes de la barraige!
Senhor...
Las lajas de la capielha!
L sonido de la campana, nas horas de la nuite!
L palpitar de l miu coraçon.

24 de setembre de 1958

Telmo Ferraz, L Lhodo i las Streilhas

quinta-feira, 10 de fevereiro de 2011

La bencion de la capielha


Hoije, fui la bencion de la capielha.
Nun houbo fiesta, fui ua cousa simpres.
A uns nun le gusta la capielha. A outros gusta-le.
Uns dízen que ye simpres. Outros dízen que ye mui cumplicada.
Para mi, ye la Tue casa, Senhor: de piedra, de tejolo, de cimento, de cuolmo... tanto se me dá. Ye la tue casa, Senhor!
A poucos le gusta la Tue figura: que tenes calhos ne ls pies; que tenes angúrrias na barriga; que tenes la cara mui dura; que sós l Cristo seco de la FNAT.
Las mais deilhes yá son belhicas, sien dientes, cun angúrrias na barriga i na cara, cun calhos ne ls pies. I cumo eilhes béisan las mais deilhes! Para eilhes, son siempre guapas!
A Ti nun conhécen, nun áman...
Por esso, solo béien ls calhos de ls Tous pies.
Se eilhes, un solo sfergante de la bida deilhes, bíssen la grandura de l Tou amor, cumo se íban a sentir cunfundidos!
Tu sós l Cristo de la barraige!
Ls pecados deilha fazírun ls calhos, las angúrrias, la cara dura...
Las fileiras deilhes, a spera de beç; las pragas nas casernas; las borracheiras i l jogo, anquanto ls filhos, cun fame; las barracas de papel; la risa sínica de alguns; ls garoticos rotos!
Hoije, quemungórun ls pequerricos!
Senti la Tue risa.
Tamien tenes muitos amigos.

21 de Setembre de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

quarta-feira, 9 de fevereiro de 2011

Preguntas (32)

Dar ua risada ye fácele, faç bien a la salude i dá-le bida al mundo:
antoce, porque nun la damos?

segunda-feira, 7 de fevereiro de 2011

Preguntas (31)



porque será que tenemos tendéncia a julgar ls outros solo pula aparecéncia, l que se bei?
cumo nun mos damos de cuonta que l'arble nun se aprécia pula casca, mas puls sous fruitos?
cumo puode ser defrente culas pessonas?




domingo, 6 de fevereiro de 2011

ye triste ser bielho



nun te scondes atrás l oufemismo de la que agora cháman treceira eidade, essa an que ls delores ou nun eisísten ou se faç de cuonta i ls nuobos bózian bien alto, nua risada, que bielhos son ls farrapos, mas nó bielhas tamien son las pessonas i nun hai que deixar perder essa palabra berdadeira dua eidade a que solo nun chegaremos se mos morrirmos nuobos; hoije, deziste-me mais ua beç que ye triste ser bielho i tengo de acraditar an ti, mas deixas-me sien repuosta i a meio la pregunta de porquei? i alhá benes tu, bien beio l que le bai passando als outros i a mi passará-me l mesmo, mais die menos die, que quieres que te diga; esta sociadade adonde bibimos todo faç para scunder la muorte, agora mais inda faç para scunder la belheç cumo se fura ua cousa que nun eisiste porque mos quieren cumbencir que somos eimortales ou para alhá caminamos: tenemos miedo de mos mirar al speilho fracos, andebles, deloridos, angurriados, bibindo cada die cumo se fura l redadeiro; cuncordo mesmo cuntigo que ye triste ser bielho, por todas las rezones i tamien por esta: la belheç ye la sola eidade de que nunca bamos a tener lhembráncias ou suidades, que nunca poneremos cumo un tiempo an que fumus felizes, seia esso l que fur, porque nunca mos deixaran campo para tanto, yá que la belheç ye la redadeira eidade i cuido que l pior ye fazermos de cuonta que nunca caminamos para alhá i siempre puode ser zarredada para un die apuis, até que mos bate a la puorta sien que mos déiamos de cuonta i sien que stéiamos purparados i nun hai admirança: hai cousas para que nunca stamos purparados.




quinta-feira, 27 de janeiro de 2011

Preguntas (30)



rezar als santos para que estes le pídan algo al sou dius, nun ye a modo un sistema de cunhas?
ou al modo de ls bielhos déspotas, an que solo uns scolhidos poderien deilhes sacar algun fabor?
an qualquiera causo, algo hai nesse sistema que seia un dreito de las pessonas?




L mesmo tacho


Senhor! Porque nun quememos todos l mesmo tacho?
Acabo de ancarar cun dous bielhos Trabalhadores, a quemer pan i un cibo de bacalhau, ne l maçcar debagaroso de todos ls dies.
You bou a almorçar: toalha branca, pratos, talher, guardanapo, bino, caldo, bife, café...
Eilhes trabalhórun na strada...
You trabalhei ne l scritório.
Se you gastei einergies, eilhes gastórun mais.
You sou home...
Eilhes son homes.
You sou filho de Dius.
Eilhes son filhos de Dius.
Senhor! Cumo puodo quemer l miu bife?
De la mesa, beio l cielo azul! Un airico sereno joga cun las fuolhas!
Pássan i repássan las andorinas!
Al loinge, bola ua ciguonha!
L rugido de ls talheres!
L maçcar debagaroso de ls dous Trabalhadores

20 de maio de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas







terça-feira, 25 de janeiro de 2011

dezies

dezies,
faç tanto friu!
al telifone;

nun hai
lhume ou calcedor que
me caleça;

telifonei-te,
porque solo las palabras
me calécen.




domingo, 23 de janeiro de 2011

La fixa i la receita


Chuobe. Cuorren las canales. Píngan las arbles.
Las mies palombas, de bico ancostado al papo, drúmen. De beç an quando, lhebántan la cabecica, méten l bico pul meio las prumas i cátan-se.
L aire faç bulhir las fuolhas de ls carrascos i rouba-le gordas pingas d'auga. Al caiéren i puls bidros, parécen copas de niebe.
Todo húmado. La mie alma tamien.
Báten a la puorta.
Un home molhado...
Trai na mano ua fixa i ua receita... «Rimifon», «Rimifon», «Rimifon»...
Manuol Gunçalbeç, martelheiro bai para quatro anhos, trubicoloso.
Bai a antrar pa l sanatório.
Dous palombos namóran-se.
L aire sfarrapa las pingas ne l aire.
Pul cielo, un lhago azul amanaça rasgar an fitas las nubres quelor de chombo.
Quando benir l sol, relhuziran, nas fuolhas de ls carrascos, pinguicas i pinguicas.

25 de márcio de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas.





quarta-feira, 19 de janeiro de 2011

L Lhagares



Lhagares morriu-se.
La nobidade de la muorte del fizo-me lhembrar l die an que l lhebei pa l spital de Bila Rial. Ls uolhos del brancos i molhados, quando me çpedi del. L cuorpo del lhargo. Las piernas del trémelas.
I cumo al salir de l spital, me sentei nua parede i me perdi na gigantesca sierra de l Maron!
La strada als arressaios, las casicas cun telhados de piçarra.
Habie niebe a la punta de riba! I, porriba, nubres, azul i eimensidade!...

***

L Lhagares fui martelheiro, al lhargo de quatro anhos. Quedou malo de ls pulmones. Morriu-se.

1 de febreiro de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas




segunda-feira, 17 de janeiro de 2011

L anjico



Einácio bieno a tener cumigo:
- Ye un anjico.
L'auga caie cumo merujeiro i als pouco quedaba-se pul mofo de las peinhas, cula tierra de las rues i culs telhados de papel, ne l bárrio de feira, adonde, neste die, fui a buscar l anjico.
Andrento la barraca, cun puorta streitica i lhodo ne l suolo, stendido anriba un caixon, l anjico, de uolhos abiertos pa l nada... la cabeça tuorta, flores, un bestidico branco.
La mai, mui agoniada, quedou-se. L pai beisou l filho na tiesta i deixou caier dues lhágrimas, na carica de cera.
Ne ls uolhos de Einácio, bi alegrie i cherume a remexer:
- La mie tie tubo un nino...
El nun era capaz de calhar l segredo por mais tiempo. Miraba pa l caixon de l filho de l bezino, mas pensaba ne l del, a mamar la teta de la mai.
La tristeza duns cunsola-me, por nacer de l amor!
L cuntentamento doutros ye seiba derretida ne ls cáleces de la bida!
- Mui bien, Einácio, ne l demingo batizamos l rapazico.
Salimos. Na rue, homes i mulhieres, l mirar perdido i çtante cumo l de l nino muorto.

14 de janeiro de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

domingo, 16 de janeiro de 2011

Caldo i pan de milho



Las lhuzes de l altemoble çtapórun un braço roto, ambergonhado, a pedir boleia.
Era l Agostinho. Antrou.
- Que tal de bida, Agostinho?
- Passei la sumana cun binte mil reis; dues malgas de caldo a meidie, ua a la nuite i pan de milho.
Ten seis filhos; el i la mulhier, uito.
Ganha trinta mil reis. Todos ls sábados, anda binte quilómetros, para beisar ls filhos i la mulhier.

Las lhuzes, la nubrina, l lhimpa-augas, l cheiro a home que trabalhou to l die i quemiu binte mil reis nua sumana!
Quien dubida? Se alguien, benga. You amostro l Agostinho, la barraca del, ls filhos del, l pan de milho que come i la fame que passa.

10 de janeiro de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas





quarta-feira, 12 de janeiro de 2011

Farrapos


Jesé Manuol nunca biu un prato, nunca biu ua mesa. Come dun caçuolo, sentado ne l suolo.
Anda puorco. Anda roto. Anda cuntento.
Joga la bola. Joga l pion. Fala mal.
Nun sabe l Padre Nuosso.
Sabe cousas feias i drume cun ua armana.
Son seis na barraca. Solo hai dues camas, cun trés mantas de farrapos.
Todos ls dies lhieba dues túndias de la mai i ua de l pai.
Ne l fondo, ye buono. Sabe cousas feias, mas ten un coraçon de anjo.
Chora... Ri-se...
Quando puode, rouba i bai a cumprar arrebuçados que ténen jogadores. Trca-los por botones. Joga ls botones... i joga l çoco.
Ye un fenómino

7 de janeiro de 1958

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

terça-feira, 11 de janeiro de 2011

Deixai passar



L mar!
Ls montes i ls balhes!
Stradas lisas... i altemobles, altemobles, altemobles...
Jardins! Flores i flores!
Abenidas! Palacetes! Betrinas!
Cinemas, spadas, tiros i beisos!
Mulhieres znudas, an camas prefumadas i, an corteilhas, de bolsa na mano!
Caleijas! Cabanhuolas!
Fame... Fame... Fame!
«Amai-bos uns als outros»!!!
Cinco, seis siete a quemer de binte ou trinta milréis!
Las leis?
Ls papeles?
La sociadade?
La ceblizaçon?
Quien ten fame? Ls molinos i las ceinhas?
Quien ten que lhebante l dedo. Naide lhebanta?
Inda tenemos l silenço. Quando este acabar, adonde stan las catacumbas? haberá outro camino? Ou será neilhas que ls crestianos aprenderan outra beç a amar-se uns als outros?
Menos ricos! Menos probes! Deixai passar a Cristo.

2 de Nobembre de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

segunda-feira, 10 de janeiro de 2011

Un die claro



Hoije, lhebantei-me bien çpuosto.
Delantre de mi l die anteiro, la Natureza toda.
Que die claro! Ua claridade calma, que me faç acachapuçar nun mundo nuobo de deseios grandes, de grandes spranças.
Que buono serie sentir siempre assi!
De nuite, chobiu. Las peinhas stan molhadas. Lhémbran speilhos foscos, cun manchas de musgo.
Dixe Missa, por alma de mais un que fui a acabar ne l Caramulo... Ls salúcios de la mulhier i de ls filhos acumpanhórun.
Stubo alhá Machado, que todas las nuites meija la cama.
Ajudou. Cheiraba a meijo. Pedi-le çculpa al Senhor.
Na fin, toma siempre l lheitico; ye por esso quen ben.
Stubo Salgado, cun cara de fame. Quier amprego.
Stubírun dues mulhieres; na fin pedírun lheite pa ls filhos.
I stubo un garotico, de manos ne ls bolsos i moncas ne l nariç, que lhoubou l Senhor por todos.

14 de Outubre de 1957

Telmo Ferraz,
O Lodo e as Estrelas




sábado, 8 de janeiro de 2011

Un die beran


El ye portestante.
Quijo-se casar cun ua rapaza católica.
Falei-le de Ti.
Quedou pensatible.
Casou-se solo pul cebil.
Quijo que you ls acumpanhasse.
Na repartiçon, anquanto assinában, quedei de pies, al lhado deilhes.
Apuis, lhebei-los até la casica deilhes, ne l carro que you guio.
Qujírun la mie perséncia.
ESta perséncia, de cierta maneira, scundiu l baziu de la Tue falta.
Un die beran.
You Te ls oufereço, an todos ls sous dies.
An todas las sues nuites.

1 de Outubre de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas





sexta-feira, 7 de janeiro de 2011

Carlos


Tirei la gorra, acachei-me todo i antrei.
Ua metade de la casa, çtapada; outra metade cubierta de sacos de papel.
A ua squinica, l lhume. Alredror, ls filhos çcalços, anriba l lhodo, rotos i chenos de çurro.
I que amor l Carlos le ten als filhos!
Mesmo cun çurro, beisa-los; mesmo rotos, abraça-los.
A ua squina, colgado de l cantiado, çcubri seis peixes ressequidos.
- Yá quinze dies que tenemos farturica...
- Si?
- La FNAT botou pa la rue un fardo de bacalhau, por cheirar a gaç.
Parecírun-me trabas dun queixon.
«Yá quinze dies que tenemos faryturica!»

4 de Setembre de 1957

Telmo Ferraz,
O Lodo e as Estrelas




quinta-feira, 6 de janeiro de 2011

Tabernas

Antrei. Ancostei-me a anrina dua mesa, cun manchas de bino.
Delantre de mi, trés Oubreiros, an mangas de camisa. Ampecemos a falar. Oufrecírun-me un cigarro. Fumei.
Anriba l bacon puorco, jarras manchadas; ne ls stantes atenegrados, garrafas sebentas. Por ua frincha de l cortinado de manta, bi ua cama de palha; a ua squina, dues panelas nun borralho.
Çcansei ls uolhos nas brasas, remenando ne l que haberie de mal naqueilha taberna.
A meidie, ressequidos de la calor i de l pico, bénen eilhi a buer un copo. A la nuite, cansados i ancapazes de meter las patatas na panela, bénen eilhi a quemer ua cena probe, régan-la cun dous copos, fúman un cigarro, zabáfan cun dues pragas i ban-se a la cama.
Alguns amborrácan-se. Mas que defréncia hai antre ua borracheira de taberna i ua borracheira de salon?
Outros, a las bezes, jógan... Ye malo jogar la paga dun die. Mas ne ls casinos cula lei i l'oupenion pública a apoiar, jógan-se fertunas.
I, antoce, muitos fázen de las tabernas lhapos de podridon! Tolheiros de pecado!
Beni a remexer l antulho, a manobrar un martielho, a angolhir puolos i a mamar rugidos... i, a la nuite, se nun tubirdes quien bos achegue un caldo i bos lhimpe la tiesta puorca, achareis na taberna ua traba amerosa de salbaçon.
Bien háiades, á tabernas, pul alíbio que le dais al Oubreiro!
Se este tubisse casica, mais cherume, mais lhuç i mais pan... eilhas morrerien-se.
Eilhas nun son l pecado... L que las faç nacer ye que ye.

20 de Agosto de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas





terça-feira, 4 de janeiro de 2011

Streilhas

Aqueilha streilha a relhuzir delantre!
Ls mius uolhos míran la streilha.
Cerbeija, cerbeija, cerbeija...
La penson de l bárrio ten ua splanada, que ye un tolde porriba i ua banca por baixo.
You i l cunfrado Cardoso acabemos de fazer ua bejita al Araújo, que a qualquiera momento se bai a morrer.
«Pantopon»... «Pantopon»... «Pantopon»...
La streilha alhá stá.
- I las biúdas cumo ban, senhora Eidite?
- Quando lhieba la garotica? Eilha cunta todo l que faç la mai... Tirai-la deilhi.
La streilha... Cerbeija...
- Ye para dar de quemer als filhos, que eilha... mas la pequeinha yá antende todo... i cunta... i anda por trás las peinhas, cun ls rapazes pequeinhos.
«Pantopon»...
- Dai-me un cigarro...
La nuite stá serena. La streilha stá alhá...
- Eilha anda cun todos, mesmo que nun páguen! Tirai la garotica deilhi.
«Pantopon»... «Pantopon»... «Pantopon»...
La nuite... Las streilhas...
Nesta nuite, morriu-se l Araújo!

16 de Agosto de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas



segunda-feira, 3 de janeiro de 2011

La fin

L Araújo yá nun ten fame. Yá nun come. Ten muito delor. Ye la fin.
Fui alhá, a las dues de la manhana. Ua lhuna clarica. Un carreiron streito, pul meio de scobas an flor i peinhas mudas. Selombras de arbles; i la mie selombra a slubiar. Selombras... i silenço.
L Araújo speraba-me, ne l sou catre. Na sue barraca de trabas, papeles i buracos.
La sue antiga amiga belaba, al fondo la cama. Dius perdona!
Honra al martelheiro Araújo, que ajudou a fazer tunes an muita barraige.
Manhana ou apuis, sonhará que stá nun tune mui fondo; ancostará l peito al martielho i mirará cun gusto l retrincar de la broca, na piedra dura. Salirá un puolo branquito, que el sorberá cun gusto.
Ende, ha de spertar nun subressalto, nun sudor friu. Será la fin.
Quedará-se cumo un paixarico.

1 de agosto de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas






domingo, 2 de janeiro de 2011

Cien teilhas



Angrácia ten uolhos quelor de suonho!
Apareciu cul farrapo de l xal puls ombros. Ampeçou a çfilar i dixo... i dixo...
Staba un çponer de l sol tan guapo! Quelor de rosa, facinante!
Anquanto Angrácia falou, biu-lo a sumir-se.
- Angrácia, tu yá biste l mar?
- ...
- Las óndias, la scuma, l bruído?
La tue bida ye un mar de lhuitas, de rábias.
Cien teilhas! Quieres cien teilhas para telhar la tue barraca?!
La tue barraca! Antrarás alhá andrento, cun tou home i tous cinco filhos.
Tu, l tou home, ls tous filhos, la tue cama, ls tous farrapos, las panelas, la squina de l lhume - todo ambaixo de cien teilhas!...
Ls tous filhos, nua nuite, han de ber l fuogo de ls tous uolhos; noutra, las tues piernas; i, nua caliente de agosto, l lhunar matreiro há de te roubar puls buracos, la manta de la cama, i ende ls tous filhos beran-te al lhado de l tou home.
Cien teilhas! Dou-te-las, anque sinta que la tue barraca ye pecado.
Yá mal se bie.
Angrácia yá nun staba an pie de mi.

5 de Maio de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas

sábado, 1 de janeiro de 2011

Mais nada



Senhor, eiqui, ne l acampamiento, tenes alguns amigos.
Son poucos... cúntan-se puls dedos. Tu bien ls conheces.
Muitos nun Te conhécen.
Conhécen l Tou Filho de nome. Conhécen a Tue Mai, pula eimaige de ls andores. Quando ban a Fátima, acéinhan-le cun l lhencico branco.
Na sala de jantar, ténen la Cena. Ne l quarto, ténen l Cristo. Mas nun chégan a ber.
Se míran çtraídos: á! ye l bezino de l quinto andar.
Béien-se, a las bezes, nas scaleiras: «Buonos dies, buonas tardes» - mais nada.

25 de Abril de 1957

Telmo Ferraz, O Lodo e as Estrelas