Quando la Baláncia las horas de die i de suonho fazir armanas
i al meio, antre selombra i lhuç, yá debide l mundo,
meneai, ah homes, ls touros, sembrai la cebada ne ls campos
até beníren las piores augas de l rigoroso eimbierno.
Ademais tamien la semiente de lhino i la papoula de Ceres
ye tiempo d’acubrir cun tierra i sien tardar agarrar-bos als arados,
anquanto la seca tierra premita i las nubres colgadas se manténgan.
Ye la Primabera buona para fabas; nesse tiempo, á luzerna, ls suoltos
sucos t’arrecuolhen, i pa l milho chega l anhiego trato,
cun dourados cuornos abre l anho l brilhante
Touro i, bencido, pa l outro lhado de l cielo l Perro se çpon.
Mas se an colheita de pan i trigos duros
acupares la tierra i solo t’antressares pulas spigas,
que las Atlántidas se scóndan pula manhana
i la streilha de Cnoços, de la Corona an fuogo, zapareça,
antes de als sucos antregares la semiente debida i de
t’apressiares a cunfiar la sperança de l anho a ua tierra madraça.
Muitos ampéçan antes de l çponer de Maia; mas deilhes
la sperada semiente fai caçuada cun palha uoca.
Se, an beç disso, ponires arbilhas i frajones bulgares
i nun te negas a colher gametas de Pelúsio,
mui claros sinales te dará l abeixar de l Buieiro;
ampeça i cuntina la sementeira até íren a meio las giladas.
P. Bergildo, Geórgicas, Libro Purmeiro (208-230)
Traduçon, para mirandés, de Marcus Miranda
[an lhatin:
Libra dies somnique pares ubi fecerit horas
et medium luci atque umbris iam diuidit orbem,
exercete, uiri, tauros, serite hordea campis
usque sub extremum brumae intractabilis imbrem.
Nec non et lini segetem et Cereale papauer
tempus humo tegere et iamdudum incumbere aratris,
dum sicca tellure licet, dum nubila pendent.
Vere fabis satio; tum te quoque, medica, putres
accipiunt sulci, et milio uenit annua cura,
candidus auratis aperit cum cornibus annum
Taurus et auerso cedens Canis occidit astro.
At si triticeam in messem robustaque farra
exercebis humum solisque instabis aristis,
ante tibi Eoae Atlantides abscondantur
Gnosiaque ardentis decedat stella Coronae,
debita quam sulcis committas semina quamque
inuitae properes anni spem credere terrae.
Multi ante occasum Maiae coepere; sed illos
exspectata seges uanis elusit auenis.
Si uero uiciamque seres uilemque phaselum
nec Pelusiacae curam aspernabere lentis,
haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes;
incipe et ad medias sementem extende pruinas.
P. Vergili Georgicon, Liber Primus (208-230)]
L grande poeta lhatino Bergildo fala dun saber, subre l amanho i la produçon de la tierra, que s'ajuntou por miles d'anhos i que chegou als nuossos dies: hai que l saber ler. Hoije stá-se a perder a mais i a maior: mas nada se ambenta anteiramente de nuobo i todo cuntina l que ben de trás, inda quando ls bielhos saberes yá nun se béien, agora anterrados ne ls aliçaces. Miu pai, i outros cumo el, nunca liu las Geórgicas de Bergildo, mas, al bé-lo falar de l amanho de la tierra, de la lhuna, de ls aires, de las semientes, i outras cousas assi, até parece que las sabe de cabeça. Porque será?
L berso que faç de títalo deste cachico de l poema amostra cumo l saber nunca fui capaç de adominar - anteiramente - la tierra, la natureza i ls sous eilemientos. Ua tierra madraça ye ua tierra lhibre, que nun faç l que nós queremos i a las bezes faç caçuada: hai que lhuitar cun eilha, mas hai que le tener respeito. Ye esso que nunca demudou nien ha de demudar: hai tierra que solo puode dar algo a poder de tanta lhuita, sudor i sangre que l resultado mais parece un milagre. Dende bieno siempre la zgrácia de la giente de l campo, balanciando antre amor i rábia al torron de adonde sacaba sou pan comer: tener de cunfiar to la sue sprança a ua tierra madraça. Assi: solo nun iba pul mundo a saber de bida melhor quien nun podisse, nun soubisse ou nun fusse capaç. Eipopeia quedando, eipopeia salindo. Miu pai i mie mai, que nun achában grácia a estas eipopeias, nun tenien dúbedas: tu sal-te-me desta negra bida. Cumo quien diç, pior nun puode haber. Mas acrecentában: un die inda mos hás de bar balor. I esse die yá algun tiempo que bieno. Todo esto fui hai arrimado a 50 anhos, mas cumo se houbira sido hai 500: fui mesmo a la punta destes que you naci.