Mostrar mensagens com a etiqueta Houmero. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Houmero. Mostrar todas as mensagens

quarta-feira, 27 de junho de 2007

Oulisses i las Serenas

*
Oulisses i las serenas. Mosaico Museu de Bardo [ambiada por Ana Maria Fernandes]


Apuis estas palabras me dixo la debina Circe:


“… A las serenas chegarás an purmeiro, que todos
ls homes ambrúxan, que deilhas s’achégan.
Quien deilhas s’achegar, sien saber, i la boç oubir de las Serenas,
al lhado desse home nunca la mulhier i ls filhos
staran para se cuntentáren cula sue benida;
mas las Serenas ambrúxan-lo cun sou claro cantar,
sentadas nun cerrado, i al redror stá un cembon
de uossos de homes yá comidos pula tierra i sue çamarra seca.
Cuntina tou camino, ponendo ne ls oubidos de la camarada
cera doce, para que nanhun las ouba.
Mas se tu quejires oubir l sou cantar,
deixa que, ne l barco delgeiro, te áten de manos i pies
Mientres stás de pies ancostado al mastro; i que las cuordas séian
atadas al mastro, para que te puodas regalar cula boç
de las dues Serenas. I se le mandares que te sólten,
ende que te áten inda cun mais cuordas.”


Falei-le anton als cumpanheiros, cun tristeza ne l coraçon:

“Amigos, nun stá cierto que solo un ou dous conhéçan
ls ouraclos que dixo Circe, debina antre las diusas.
Bou a falar, para que todos sábamos se mos bamos a morrer
ou se, eibitando la muorte i l çtino, seremos capazes de scapar.
Purmeiro fui l sonido de las Serenas debinamente anspiradas
i sou cerrado frolido que mos acunselhou a eibitar.
Dixo para ser solo you a oubi-las: debereis de atar-me
cun fuortes cuordas, para que quede adonde stou,
de pies acerca l mastro; i que las cuordas séian atadas al mastro.
I se you bos pedir por todo i bos dir orde para me lhibartardes,
debereis de atar-me inda cun mais cuordas.”




Oulisses i las Serenas (mulhier abe) [John William Waterhouse, 1891]



Assi falando spliquei cada cousa als mius cumpanheiros.
Nesse antretiempo chegou nistante la nau bien custruída
a la ilha de las dues Serenas, pus fazie un aire faborable.
Mas nesto l aire parou: bieno apuis un sereno
sien aire i un dius ambelesou las óndias.
Alhebantórun-se ls cumpanheiros i arrecolhírun la bela,
guardando-la na fonda nau, i apuis sentórun-se ne ls scanhos
i sbranquenhórun l mar culs remos de alisado pinho.



Cul bronze aguçado cortei cachicos dua grande ruodra
de cera i amassei-los culas mies manos fuortes.
Lhougo se calciu la cera por bias de la grande presson
i de ls raios de l soberano filho de Heiperion, l Sol.
Ountei apuis cula cera ls oubidos de ls cumpanheiros.
Eilhes atórun-me na nau de manos i pies, stando you de pies
contra l mastro; i al própio mastro atórun las cuordas.
Sentórun-se i batírun culs remos ne ls mar cinzento.
Quando stábamos a la lunjura dua pessona, boziando, ser capaç
de se fazer oubir, la rápida nau nabegando debrebe nun passou
sien ser sentida pulas Serenas, que oupírun sou claro cantar:




Oulisses i las Serenas (mulhier peixe) [Herbert Draper, 1864-1920]



“Bem até nós, á afamado Oulisses, glória mais grande de ls Aqueus!
Pára tue nau, para que mos puodas oubir! Pus nunca
por nós passou nanhun home na sue scura nau
que nun oubisse purmeiro l doce cantar de nuossas bocas;
apuis de se regalar, cuntina sou camino, yá mais sabido.
Pus nós sabemos todas las cousas que na ancha Troia
Argibos i Troianos sufrírun pul querer de ls diuses;
I sabemos todas las cousas que se ban a passar na tierra.”



Assi falórun, atirando sues guapas bozes;
i deseou l mi coraçon oubi-las; als cumpanheiros
ourdenei que me sultássen, acenhando culas subreceilhas;
mas eilhes atirórun-se als remos cun mais gana.
Lhougo Perimedes i Ouríloco se alhebantórun
para me atar cun mais cuordas, inda mais apertadas.
Apuis que passemos la ilha, i yá nun oubiemos
la boç, nien l cantar, de las Serenas, ls fiéles cumpanheiros
Tirórun la cera cun que ls oubidos le ountara
i a mi lhibartórun-me de las cuordas.



Houmero, Oudisseia [ XII, 36-54; 153-200]
Traduçon para mirandés de Fracisco Niebro, cun assento na traduçon de l griego feita por Frederico Lourenço [Homero, Odisseia, ed. Cotovia, pp. 200, 203-204]



sábado, 21 de abril de 2007

Argos ou la lhembráncia


Oulices, apuis de binte anhos a stremundiar, chega a Ítaca i entra ne l sou palácio bestido de probe. Naide se lhembra del a nun ser l sou bielho perro, Argos, atirado yá marimundo para un munton de stierco. Oulices dá-se de cuonta que l perro asperou binte anhos pul amo para se morrer. I ende nun fui capaç de aguantar ua lhágrima. Muitos dízen que ye un hino a l’amisade, mas nó, ye un hino a la lhembráncia: quien lhembra bibe i faç bibir.


«I un perro, que pali staba atirado, anguichou las oureilhas.

Era Argos, l perro de l anfeliç Oulices; l perro que el mesmo

criara, mas nunca del s’aporbeitara, pus fui-se ambora antes desso

pa la sagrada Ílion. Datrás, ls moços habien lhebado

l perro a la caça, para ir atrás las cabras muntesas, ls benados i las lhiebres.

Mas agora staba pali atirado i naide querie saber del, pus l duonho staba fuora:

staba atirado ne l stierco de mulas i buis, que se amuntonaba a las puortas,

até que ls criados de Oulices l lhebáran cumo stierco pa l termo.

Eilhi staba l perro Argos, cheno de las sanchas de ls perros.

Mas quando se dou de cuonta que Oulices staba acerca,

ampeçou a abanar l rabo i abaixou dambas las oureilhas;

mas yá nun tenie fuorças para s’achegar an pie de l duonho.

Antoce Oulices mirou pa l lhado i lhimpou ua lhágrima.

(…)

I Argos fui agarrado pul negro çtino de la muorte,

apuis de ber a Oulices, al fin de binte anhos.»


Houmero, Oudisseia, XVII, 291-304 [traduçon para mirandés feita zde la traduçon de Frederico Lourenço, Livros Cotovia, 2003, pp. 282-283]


[Deixo eiqui l testo an pertués, cunsante la mui guapa traduçon de Frederico Lourenço:

E um cão, que ali jazia, arrebitou as orelhas.

Era Argos, o cão do infeliz Ulisses; o cão que ele próprio

criara, mas nunca dele tirou proveito, pois antes disso partiu

para a sagrada Ílion. Em dias passados, os mancebos tinham levado

o cão à caça, para perseguir cabras selvagens, veados e lebres.

Mas agora jazia e ninguém lhe ligava, pois o dono estava ausente:

jazia no esterco de mulas e bois, que se amontava junto às portas,

até que os servos de Ulisses o levassem como estrume para o campo.

Aí jazia o cão Argos, coberto das carraças dos cães.

Mas quando se apercebeu que Ulisses estava perto,

começou a abanar a cauda e baixou ambas as orelhas;

só que já não tinha força para se aproximar do dono.

Então Ulisses olhou para o lado e limpou uma lágrima.

(…)

Mas Argos foi tomado pelo negro destino da morte,

depois que viu Ulisses, ao fim de vinte anos.]