Mostrar mensagens com a etiqueta Miguel Torga. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta Miguel Torga. Mostrar todas as mensagens

domingo, 12 de agosto de 2007

Requiem por mi - MY14


Achega-se la fin.
I tengo pena de acabar assi,
An beç de natureza cunsumada,
Sbarrulho houmano.
Ambálido de l cuorpo
I tolhido de l’alma.
Muorto an todos ls uorganos i sentidos,
Lhargo fui l camino i zmedidos
Ls suonhos que nel tube.
Mas naide bibe
Contra las leis de l çtino.
I l çtino nun quijo
Que you me cumprisse cumo porfiei,
I caísse de pies, nun zafio.
Riu-se feliç a ir a caras al mar
A zaugar,
I, an lhargo ouceano, eiternizar
L sou splendor de corriente fuorte de riu.


[an pertués:
Requiem por mim

Aproxima-se o fim.
E tenho pena de acabar assim,
Em vez de natureza consumada,
Ruína humana.
Inválido do corpo
E tolhido da alma.
Morto em todos os órgãos e sentidos,
Longo foi o caminho e desmedidos
Os sonhos que nele tive.
Mas ninguém vive
Contra as leis do destino.
E o destino não quis
Que eu me cumprisse como porfiei,
E caísse de pé, num desafio.
Rio feliz a ir de encontro ao mar
Desaguar,
E, em largo oceano, eternizar
O seu esplendor torrencial de rio.]

in Diário XVI, Coimbra, 10 de Dezembro de 1993. Redadeiro poema screbido por Miguel Torga



[Nota I
Hoije, 12 de Agosto de 2007, faç cien anhos que naciu Miguel Torga. Eiqui acaba l que le chamei ua possible Antologie Mínima de la poesie de Torga, que queda cumo houmenaige a este stramuntano. L poema que hoije publico tenerá sido l redadeiro poema screbido por Torga, pouco antes de se morrer. Torga nun ye de ls poetas que mais admiro ou que mais mereça ser eiqui antologiado ou, até, que seia l mais grande poeta stramuntano, mas porque agora era la beç del. Yá tamien neste i noutro blogue publiquei la traduçon de algues de las cuontas de 'Bichos', sendo cierto que ende i noutras cuontas bolou mais alto que na poesie.
Qien entra ne l çtrito de Bila Rial, al ampeçar a abaixar la sierra de l Maron, bei ua placa a dezir que eilhi ampeça l Reino Marabilhoso, spresson de Miguel Torga ne l 2º Cungresso Stramuntano de 1942. Ye un testo de Torga que, al alrobés de l mais de las pessonas, nun me gusta specialmente, mas nun me gusta, subretodo, l scalhafato i la misteficaçon que cun el se ten feito de trás ls montes. Claro que ls poetas nun ténen la culpa destas cousas, mas las cousas an Torga éran algo fabricadas, mesmo tras ls montes, l que nun me parece que tenga algo de mal. You nun tengo feito outra cousa i sien esso las cousas nunca serien l que son. Oubrigado Torga.
Nota II - Hoije a la tarchica fui-me até San Martino de Anta, que de Bila Rial alhá ye un saltico. Alhá staba inda algue giente alredror de la pequeinha státua [cabeça] de Torga a ler poemas i a fazer çcursos. A la buolta tenien un filo cun papeles alhá colados, cumo se fura roupa a secar: éran 100 poemas de Torga, un por cada un de ls cien anhos çque naciu. Nas aldés a la buolta habie fiesta i stralhában ls foguetes, las perciones até acupában la strada cumo ua an San Cibrão, que lhebaba fanfarra alantre, musiqueiros atrás, las ties culs andores al ombro i mais anjicos que you awi alhá, i hoube de parar l carro até que acabou de passar.
Deiqui a outros cien anhos talbeç naide le faga grande fiesta a Torga, talbeç solo un ou outro jornal se lhembre de la era, talbeç yá nien San Martino de Anta eisista. Seia cumo fur, cuntinará a haber poetas i la poesie cuntinará a ser neçaira. L restro nun ye amportante, solo baidades que nun antréssan para nada.
Arrabães (Bila Rial), 12 de Agosto de 2007]

sábado, 11 de agosto de 2007

Menhir - MT13


Salbe, falo sagrado,
De punta na prainada
Azinolhada!
Caliente i alada
Tesura
De cantarie,
Que, de la tierra amprenhada,
Ampreinhas l anfenito!


[an pertués:
Menir

Salve, falo sagrado,
Erecto na planura
Ajoelhada!
Quente e alada
Tesura
De granito,
Que, da terra emprenhada,

Emprenhas o infinito!
]


In Diário XIV, Outeiro – Monsaraz, 31 de Maio de 1986


sexta-feira, 10 de agosto de 2007

Biático - MT12


Bou a lhebar um poema.
Nun quiero outra bagaige.
I cun el hei de pagar
La passaige
Na barca de Caronte.
Un poema que cunte,
Sien cuntar,
L redadeiro mirar
Que dir al mundo.
Un saluço de lhuç, paralisado
Al fondo
De la retina
Un mirar de grima, cantado
Por quien yá zde nino l mangina.


[an pertués:
Viático

Levarei um poema.
Não quero outra bagagem.
E com ele pagarei
A passagem
Na barca de Caronte.
Um poema que conte,
Sem contar,
O derradeiro olhar
Que der ao mundo.
Um soluço de luz, paralisado
No fundo
Da retina
Um relance de pânico, cantado

Por quem já desde a infância o imagina.]


In Diário XIII, Coimbra, 20 de Maio de 1982


quinta-feira, 9 de agosto de 2007

Lhibardade - MT11


- Lhibardade, que stais ne l cielo…
Rezaba l padre nuosso que sabie,
Al pedir-te, houmildemente,
L pan de cada die.
Mas la bundade ounipotente
Nien me oubie.


- Lhibardade, que stais na tierra…
I la mie boç crecie
De eimoçon.
Mas un silenço triste anterraba
La fé que reçumaba
De l’ouracion.


Até que un die, corajosamente,
Mirei noutro sentido, i pude, zlhumbrado,
Saborear, al fin,
L pan de la mie fame.
- Lhibardade, que stais na mi,
Santeficado seia l buosso nome.



[an pertués
Liberdade

- Liberdade, que estais no céu…
Rezava o padre nosso que sabia,
A pedir-te, humildemente,
O pão de cada dia.
Mas a bondade omnipotente
Nem me ouvia.


- Liberdade, que estais na terra…
E a minha voz crescia
De emoção.
Mas um silêncio triste sepultava
A fé que ressumava
Da oração.


Até que um dia, corajosamente,
Olhei noutro sentido, e pude, deslumbrado,
Saborear, enfim,
O pão da minha fome.
- Liberdade, que estais em mim,

Santificado seja o vosso nome.]


in Diário XII, Albufeira, 28 de Agosto de 1975


quarta-feira, 8 de agosto de 2007

Torquemada - MT10

Hai siempre un nome triste
Na lharga bida de cada naçon.
Un nome que rejiste
Al squecimiento,
I que ye ua seinha de atençon
Al pensamiento
I al sufrimiento…



[an pertués
Torquemada

Há sempre um nome triste
Na longa vida de cada nação.
Un nome que resiste
Ao esquecimento,
E que é um sinal de atenção
Ao pensamento
E ao sofrimento…
]

In Poemas Ibéricos, 1965

terça-feira, 7 de agosto de 2007

La palabra - MT9


Falo de la natureza.
I an mies palabras bou sentindo
La dureç de las piedras,
L frescor de las fuontes,
L prefume de las froles.
Digo, i tengo an mie boç
L mistério de las cousas nomeadas.
Nin preciso de las ber.
Tanto las mirei,
Anterroguei,
Analizei
I amentei, datrás,
Que pulas mesmas seinhas cun que las marquei
Las reconheço, agora.


[an pertués:
A palavra

Falo da natureza.
E nas minhas palavras vou sentindo
A dureza das pedras,
A frescura das fontes,
O perfume das flores.
Digo, e tenho na voz
O mistério das coisas nomeadas.
Nem preciso de as ver.
Tanto as olhei,
Interroguei,
Analisei
E referi, outrora,
Que nos próprios sinais com que as marquei

As reconheço, agora.]


In Diário X, S. Martinho de Anta, 13 de Abril de 1965


segunda-feira, 6 de agosto de 2007

Douro - MT8


Sudor, riu, doçura.
(Al ampeço era l home ...)
De cachon an cachon,
L mosto bai correndo
An sue cama de piedra.
Correndo i spelhando
Las dues bordas a assomar.
Correndo cumo cuorre
Ua dourada canal
De sufrimiento.
Correndo, sien saber
S’abança ou s’arrecula.
Correndo, sin correr,
L zaspero nunca zauga ...


[an pertués:
Doiro

Suor, rio, doçura.
(No princípio era o homem ...)
De cachão em cachão,
O mosto vai correndo
No seu leito de pedra.
Correndo e reflectindo
A bifronte paisagem marginal.
Correndo como corre
Um doirado caudal
De sofrimento.
Correndo, sem saber
Se avança ou se recua.
Correndo, sem correr,

O desespero nunca desagua ...]


In Diário IX, Régua, 16 de Setembro de 1962


domingo, 5 de agosto de 2007

San Lhiornardo de Galafura - MT7


Delantre dun nabiu de peinhas
A nabegar nun doce mar de mosto,
Capitan ne l sou posto
De quemando,
San Lhionardo bai sucando
Las óndias
De l’eiternidade,
Sin priessa de chegar al sou çtino.
Ancostado i feliç ne l cais houmano,
Ye un temprano zanganho
Que bai dreito al cais debino.


Alhá nun tenerá pardones
Nin binhales
Na menina de ls uolhos zlhumbrados;
Douros zaugados
Seran poçacas de lhuç
Ambelhecida;
Rasos, todos ls montes
Deixaran bolar ls hourizontes


Por esso, ye debagar que s’achega
De la bienabinturança.
Ye debarico que l rabielho abança
Ambaixo sous pies de marineiro.
I cada hora a mais que gasta ne l camino
Ye un sorbo a mais de cheiro
A tierra i a tomielhos.



[an pertués:
S. Leonardo de Galafura


À proa dum navio de penedos
A navegar num doce mar de mosto,
Capitão no seu posto
De comando,
S. Leonardo vai sulcando
As ondas
Da eternidade,
Sem pressa de chegar ao seu destino.
Ancorado e feliz no cais humano,
É num antecipado desengano
Que ruma em direcção ao cais divino.


Lá não terá socalcos
Nem vinhedos
Na menina dos olhos deslumbrados;
Doiros desaguados
Serão charcos de luz
Envelhecida;
Rasos, todos os montes
Deixarão prolongar os horizontes
Até onde se extinga a cor da vida.


Por isso, é devagar que se aproxima
Da bem-aventuraça.
É lentamente que o rabelo avança
Debaixo dos seus pés de marinheiro.
E cada hora a mais que gasta no caminho
É um sorvo a mais de cheiro
A terra e a rosmaninho
.]


In Diário IX, Ordonho, 2 de Outubro de 1961


sábado, 4 de agosto de 2007

Segredo - MT6


Sei un nialico.
I l nial ten un uobo.
I l uobo, redundico,
Ten andrento un paixarico
Nuobo.


Mas scúsan de m’atentar:
Nien l tiro, nien l’ansino.
Quiero ser un bun nino
I guardar
Este segredo cumigo.
I apuis tener un amigo
Que faga trites a bolar ...


[an pertués:
Segredo


Sei um ninho.
E o ninho tem um ovo.
E o ovo, redondinho,
Tem lá dentro um passarinho
Novo.


Mas escusam de me atentar:
Nem o tiro, nem o ensino.
Quero ser um bom menino
E guardar
Este segredo comigo.
E ter depois um amigo
Que faça o pino a voar ..
.]


In Diário VIII, Coimbra, 4 de Maio de 1956


sexta-feira, 3 de agosto de 2007

Eidentidade - MT5


Matei la lhuna i l lhunar sparbado,
Quiero ls bersos de fierro i de cimiento
I an beç de rimas, tengo ousado
Las harmonies que hai ne l sufrimiento.

Ounibersal i abierto, l miu anstinto secuorre
A todo l coraçon que bate aflegido.
I lhuita cumo sabe i cumo puode:
Dá fermosura i sentido a cada grito.

Mas cumo ls scritos an las cantaries
Ténen maior duraçon,
Gasto las horas i ls dies
A andurecer la forma de l’eimoçon.



[an pertués:
Identidade

Matei a lua e o luar difuso,
Quero os versos de ferro e de cimento.
E em vez de rimas, uso
As consonâncias que há no sofrimento.

Universal e aberto, o meu instinto acode
A todo o coração que se debate aflito.
E luta como sabe e como pode:
Dá beleza e sentido a cada grito.

Mas como as inscrições nas penedias
Têm maior duração,
Gasto as horas e os dias
A endurecer a forma da emoção
.]

In Penas do Purgatório, 1954

quinta-feira, 2 de agosto de 2007

Dies Irae – MT4


Dá gana de cantar, mas naide canta.
Dá gana de chorar, mas naide chora.
Ua pantasma alhebanta
La mano de la grima subre nuossa hora.

Dá gana de gritar, mas naide grita.
Dá gana de scapar, mas naide scapa.
Ua pantasma lhemita
Todo l feturo a este die de hoije.

Dá gana de morrer, mas naide se muorre.
Dá gana de matar, mas naide mata.
Ua pantasma cuorre
Puls albrotes donde l’alma se arrebata.

Á! maldiçon de l tiempo an que bibimos,
Fóia de cadenas cinzeladas
Que déixan ber la bida que nun tubimos
I las agonias paradas!



[an pertués:
Dies Irae

Apetece cantar, mas ninguém canta.
Apetece chorar, mas ninguém chora.
Um fantasma levanta
A mão do medo sobre a nossa hora.

Apetecer gritar, mas ninguém grita.
Apetece fugir, masd ninguém foge.
Um fantasma limita
Todo o futuro a este dia de hoje.

Apetece morrer, mas ninguém morre.
Apetece matar, mas ninguém mata.
Um fantasma pesegue
Os motins onde a alma se arrebata.

Oh! Maldição do tempo em que vivemos.
Sepultura de grades cinzeladas
Que deixam ver a vida que não temos
E as angústias paradas!
]

In Cântico do Homem, 1950

quarta-feira, 1 de agosto de 2007

Abinturança - MT3



Ber l mundo d’ambaixo, cumo un cielo
Adonde se há de chubir;
Adonde la bida naciu
I adonde ten, al fin, de se cumprir.

Oupir ls uolhos a la debina altura
Dua lheira de tierra sumbrada;
La lhuita sien fin
Adonde crece la niada.

Ber ls astros, nubres, termientas, mitos,
Adonde hai lhunas, quimeras, ambiçones, deseios;
Adonde hai gritos
I beisos.



[an pertués
Aventurança

Ver o mundo de baixo, como um céu
Onde se há-de subir;
Onde a vida nasceu
E onde tem, afinal, de se cumprir.

Erguer os olhos à divina altura
De uma leira de terra semeada;
À imensidão da luta
Onde cresce a ninhada.

Ver astros, nuvens, tempestades, mitos,
Onde há luas, quimeras, ambições, desejos;
Onde há gritos
E beijos.]

In Libertação, 1944

terça-feira, 31 de julho de 2007

Sfergante - MT2


L causo ye mudo i brebe:
Nun lhameiro,
Un cordeiro
A pacer al de lhebe;


De todo squecida,
La mai canhona deixa de remenar,
I la bida
Pára tamien, a mirar.



[an pertués:
Instante

A cena é muda e breve:
Num lameiro,
Um cordeiro
A pastar ao de leve;


Embevecida,
A mãe ovelha deixa de remoer,
E a vida
Pára também, a ver.]


In Diário II, Estrada Castelo Branco – Tomar, 30 de Setembro de 1941


segunda-feira, 30 de julho de 2007

Bucólica - MT1


[Die 12 de Agosto fazerá cien anhos que naciu Miguel Torga. Até alhá eiqui se publicará l que puode ser ua antologie mínima de la sue poesie, an que las scuolhas solo ténen a ber cul miu gusto personal. Ls poemas seran numarados culas einiciales MT i publicados al ritmo de un por die, até al die 12 de Agosto.]



La bida ye feita de nadas;
De grandes sierras paradas
A spera de mobimiento;
De senaras oundiadas
Pul biento;

De casas de moradie
Sbarrulhadas, cun sinales
De niales que d’atrás habie
Ne ls beirales;

De poleira;
De selombra dua figueira;
De ber esta marabilha:
Miu Pai a lhebantar ua parreira
Cumo ua mai que faç la trança a la filha.



[an pertués:
Bucólica

A vida é feita de nadas:
De grandes serras paradas
À espera de movimento;
De searas onduladas
Pelo vento;

De casas de moradia
Caídas e com sinais
De ninhos que outrora havia
Nos beirais;

De poeira;
De sombra de uma figueira;
De ver esta maravilha:
Meu Pai a erguer uma videira
Como uma mãe que faz a trança às filha.
]



in Diário I - São Martinho de Anta, 30 de Abril de 1937.


quinta-feira, 28 de junho de 2007

Bicente

Ne ls 100 anhos de la nacéncia de Miguel Torga, hounesta houmenaige cun esta cunta BICENTE [ou La Lhibardade].


Naqueilha tarde, a la hora an que l cielo s’amostraba mais duro i mais purberso, Bicente abriu las alas negras i saliu. Quarenta dies habien yá passado çque, metido na leba de ls scolhidos, dira antrada na Arca. Mas zde l purmeiro sfergante que todos bírun que ne l sou sprito nun habie paç. Calhado i mal ancarado, andaba dun lhado pa l outro nun zassossego sien paraige, cumo se aquel grande nabiu adonde l Senhor guardara la bida fura ua oufénsia a la criaçon. An tan grande cunfusion – lhobos i cordeiros armanados ne l mesmo çtino -, solo la sue figura negra i afilada cuntinaba çcuntenta cul que Dius fazira. Nua rábia calhada, preguntaba: - por que cuontas stában ls bichos metidos na cunfusa question de la torre de Babel? Que tenien que ber ls bichos culas fornicaçones de ls homes, que l Criador querie castigar? Justas ou anjustas, las altas treminaçones que mandában aquel delúbio dában contra un sentimiento fondo, ampossible de zarredar. I, quanto mais rigoroso s’amostraba l’abuso, mais crecie la rebuolta de Bicente.
Quarenta dies, assi i todo, la carne fraca detubo-lo eilhi. Até nien el saberie dezir cumo abaixara de l Lhíbano pa l cais d’ambarque i, apuis, na Arca, tan lhargo tiempo recebira de las manos serbiles de Noé la racion de cada die. Mas podira soltar-se. Fura capaç, al fin, de subertir l anstinto de la própia cunserbaçon, i abrir las alas a caras a la lhargueza terrible de l mar.
La stranha salida fui bista por grandes i pequeinhos nun respeito calhado i cuntenido. Pazmados i zlhumbrados, bírun-lo, sien miedo, de peito abierto, atrabessar la purmeira parede de fuogo cun que Dius le quijo atalhar la scapada, sumir-se al loinje nas perfundas de l spácio. Mas naide dixo nada. L géstio del fui naquel sfergante la seinha de l’ounibersal lhibartaçon. La cuncéncia an portesto atibo contra l albedriu que apartaba ls seres an eileitos i cundanados.
Mas inda ne l fondo de todos aquel gusto a resgate, i yá de riba, lharga cumo un truono, antranhante cumo ua centeilha, terrible, la boç de Dius:
- Noé, adonde stá l miu criado Bicente?
Animales de dues i quatro patas quedórun barados. Porriba l tumbadilho barrido d’eilusiones, abaixou, pesada, ua mortalha de silenço.
Outra beç l Senhor deixara sien pinga de sangre las cuncéncias i l anstinto, i reduzie a ua cumpleta passebidade begetatiba l que quedara de la matéria palpitante.
Noé, assi i todo, era home. I, assi sendo, purparou las armas pa la çfesa.
- Debe de andar por ende... Bicente! Bicente! Adonde stá Bicente?!...
Nada.
- Bicente?!... Naide l biu? Ide a saber del!
Nien ua repuosta. La criaçon anteira parecie muda.
- Bicente! Bicente! Mas adonde ye que el se metiu?
Até que alguien, peneroso cula tan grande pequenheç daqueilha criatura, le puso fin a la quemédia.
- Bicente scapou-se...
- Scapou-se? Scapou-se cumo?
- Scapou-se... Bolou...
Pingas de sudor friu alhagórun las sienes de l zgraciado. Nesto, las piernas quedórun-le bambas i caiu-se redondo al suolo.
Na lhuç bacenta de l cielo dou-se un eiclipse por un cachico. Pulas manos ambisilbles de quien guiaba las rábias, parece que passou, mui debrebe, un calafriu de dúbeda.
Mas la debina outoridade nun podie cuntinar assi, ancolhida, patarata, sujeita a la purmeira rebuolta. L sfergante de dúbeda durou solo un sfergante. Porque lhougo la boç de Dius troniou outra beç pul cielo sin fin, nua aspareç atrelundante.
- Noé, adonde stá l miu criado Bicente?
Spertado de l zmaio medonco, a tembrar i ambaralhado, Noé atentou justeficar-se.
- Senhor, l tou criado Bicente scapou-se. Nun tengo ancarrego na cuncéncia de l haber oufendido, ou de l haber negado la racion debida. Naide eiqui fui maltraste para el. Fui solo la sue rebuolta que l lhebou... Mas perdona-le, i perdona-me tamien a mi... I salba-lo, pus, cumo tu mandeste, solo l guardei a el...
- Noé!... Noé!...
I la palabra de Dius, medonha, ressonou outra beç pul zerto anfenito de l firmamiento. Apuis, fizo-se un silenço inda mais terrible. I, ne l baziu an que todo parecie acachapuçado, oubie-se, agarotado, l choro zasperado de l Patriarca, nessa altura cun seicientos anhos.
Nesse antretiempo, suablemente, l’Arca iba bolbendo de direçon. I apuis, cumo guiada por un piloto ancubierto, cumo lhebada por ua fuorça misteriosa, apressiada i firme – eilha que até eilhi andubira als arressaios i debagarosa al son de las óndias -, atirou pa l sítio adonde quarenta dies atrás éran ls montes de l’Arménia.
Na cuncéncia de todos la mesma agonia i la mesma anterrogaçon. A que çforra le botarie mano l Senhor? Qual serie la fin daquel albrote?
Horas i horas l’Arca nabegou assi, chena de ancertezas i de grima. Eirie Dius a oubrigar l cuorbo a tornar pa la barca? Eirie a sacraficá-lo, sien mais nada, para squermenta? Ou que eirie a fazer? I haberie Bicente rejistido a la rábia de l’airaçada, al scuro de la nuite i al delúbio sien fin? I, se bencira todo, a que paraiges chegarie? An que sítio de l ouniberso habie inda ua raça de sprança?
Naide le daba repuosta a las sues própias preguntas. Ls uolhos crabiában-se na lunjura, ls coraçones apunhában-se nun sentimiento de rebelion sien poder, i l tiempo passaba.
Nesto, un lince de bison mais antranhante biu tierra. La palabra, boziada a miedo, por parecer ou miraige ou oufénsia, atrabessou l’Arca de punta a punta cumo un prefume. I toda aqueilha becharada zeiludida i houmildada chubiu arriba, al cumbés, an albrote agradecido i sprançado de haber inda suolo firme neste probe ouniberso.
Tierra! Nien prainadas, nien beigas, nien zertos. Nien mesmo la muciceç serena dun cabeço. Solo la cocruta dun sierro a salir de las óndias. Mas bundaba. Pa ls que l mirában, la penhica resumie la grandura de l mundo. Ancarnaba la própia rialidade deilhes, até eilhi strefigurados an nada mais que pantasmas a boiar. Tierra! Ua ilha pequerrixa de dureç al meio dun abismo mobediço, i nada mais amportaba i fazie sentido.
Tierra! Zgraciadamente, l ameroso de l nome traie nel un amargor. Tierra... Si, eisistie inda l bientre caliente de la mai. Mas l filho? Mas Bicente, l legítimo fruito daquel seno?
Bicente, assi i todo, bibie. Al modo que la barca s’achegaba, fui-se anclariando na lunjura la sue perséncia afilada, recortada ne l hourizonte, lhinha dura que arrodiaba un cuorpo, i era al mesmo tiempo un perfil de gana.
Chegara! Cunseguira bencir! I todos sentírun n’alma la paç de l’houmildaçon bingada.
Mas, las augas nun parában de crecer, i l pequeinho cabeço, a cada segundo, iba abaixando.
Tierra! Mas un cachico tan pequerrixo, que até ls mais fedúcios l mirában apertados, cumo a çfendé-lo dun remolino. A çfendé-lo i a çfender Bicente, de que to la suorte se liara al çtino de la tierra.
Á, mas stában «rotas las fuontes de l grande abismo i abiertos ls cachones de l cielo»! I homes i animales, ampeçórun a zasperar delantre daquel afogar sien remédio de l redadeiro cacho de l’eisisténcia atiba. Nó, naide podie lhuitar contra la fuorça de Dius. Era ampossible rejistir a la fuorça de ls eilemientos, guiados pula sue amplacable tiranie.
Grimado, l juntouro sien fé miraba la pequeinha cocruta i l cuorbo aparado anriba. Palmo a palmo, l cabeço fura angulhido. Del solo quedaba la punta, adonde, negro, sereno, solo repersentante de l que era raiç puosta ne l sou campo cierto, sien bulhir, staba Bicente. Cumo un oulheiro ampessonal, seguie l’Arca que se benie oupindo cula maré. Scolhira la lhibardade, i aceitara zde esse sfergante todos ls resultados de la scuolha. Miraba la barca, si, mas para ancarar la degradaçon que nun quejira.
Noé i l restro de ls animales assistien mudos a aqueilha lhuita antre Bicente i Dius. I ne l sprito claro ou nubrinoso de cada un, esta scuolha, sien mais: ou se salbaba l fincon que aguantaba Bicente, i l Senhor mantenie la grandeza de l sfergante genesíaco – la cumpleta outonomie de la criatura a caras al criador -, ou, afundido l punto de apoio, morrie-se Bicente, i la muorte del ambalidaba essa hora suprema. L sentido de la bida liara-se para siempre al ato de rebuolta. Porque naide mais andrento l’Arca se sentie bibo. Sangre, respiraçon, cherume de cherume, era aquel cuorbo negro, molhado de punto an branco, que, serena i teimadamente, aparado na redadeira possiblidade de subrebibença natural, zafiaba l’ounipotença.
Trés bezes ua óndia alta, nua arrincada de fin, lhambiu las gárrias de l cuorbo, mas trés bezes arreculou. A cada óndia, l coraçon andeble de l’Arca, suspenso de l coraçon corajoso de Bicente, tembrou de grima. La muorte tenie-le miedo a la muorte.
Mas lhougo quedou çclarado que l Senhor se iba a quedar. Que nada podie contra aqueilha gana sien fin de ser lhibre.
Que, pa salbar la sue própia obra, cerraba, çcunselado, las cumpuortas de l cielo.

Miguel Torga, Bichos.



[An pertués:
Vicente
Naquela tarde, à hora em que o céu se mostrava mais duro e mais sinistro, Vicente abriu as asas negras e partiu. Quarenta dias eram já decorridos desde que, integrado na leva dos escolhidos, dera entrada na Arca. Mas desde o primeiro instante que todos viram que no seu espírito não havia paz. Calado e carrancudo, andava de cá para lá numa agitação contínua, como se aquele grande navio onde o Senhor guardara a vida fosse um ultraje à criação. Em semelhante balbúrdia – lobos e cordeiros irmanados no mesmo destino -, apenas a sua figura negra e seca se mantina inconformada com o procedimento de Deus. Numa indignação silenciosa, perguntava: - a que propósito estavam os animais metidos na confusa questão da torre de Babel? Que tinham que ver os bichos com as fornicações dos homens, que o Criador queria punir? Justos ou injustos, os altos desígnios que determinavam aquele dilúvio batiam de encontro a um sentimento fundo, de irreprimível repulsa. E, quanto mais inexorável se mostrava a prepotência, mais crescia a revolta de Vicente.
Quarenta dias, porém, a carne fraca o prendeu ali. Nem mesmo ele poderia dizer como descera do Líbano para o cais de embarque e, depois, na Arca, por tanto tempo recebera das mãos servis de Noé a ração quotidiana. Mas pudera vencer-se. Conseguira, enfim, superar o instinto da própria conservação, e abrir as asas de encontro à imensidão terrível do mar.
A insólita partida foi presenciada por grandes e pequenos num respeito calado e contido. Pasmados e deslumbrados, viram-no, temerário, de peito aberto, atravessar o primeiro muro de fogo com que Deus lhe quis impedir a fuga, sumir-se ao longe nos confins do espaço. Mas ninguém disse nada. O seu gesto foi naquele momento o símbolo da universal libertação. A consciência em protesto activo contra o arbítrio que dividia os seres em eleitos e condenados.
Mas ainda no íntimo de todos aquele sabor de resgate, e já do alto, larga como um trovão, penetrante como um raio, terrível, a voz de Deus:
- Noé, onde está o meu servo Vicente?
Bípedes e quadrúpedes ficaram petrificados. Sobre o tombadilho varrido de ilusões, desceu, pesada, uma mortalha de silêncio.
Novamente o Senhor paralisara as consciências e o instinto, e reduzia a uma pura passividade vegetativa o resíduo da matéria palpitante.
Noé, porém, era homem. E, como tal, aprestou as armas de defesa.
- Deve andar por aí... Vicente! Vicente! Que é do Vicente?!...
Nada.
- Vicente!... Ninguém o viu? Procurem-no!
Nem uma resposta. A criação inteira parecia muda.
- Vicente! Vicente! Em que sítio é que ele se meteu?
Até que alguém, compadecido da mísera pequenez daquela natureza, pôs fim à comédia.
- Vicente fugiu...
- Fugiu?! Fugiu como ?
- Fugiu... Voou...
Bagadas de suor frio alagaram as têmporas do desgraçado. De repente, bambearam-lhe as pernas e caiu redondo no chão.
Na luz pardacenta do céu houve um eclipse momentâneo. Pelas mãos invisíveis de quem comandava as fúrias, como que passou, rápido, um estremecimento de hesitação.
Mas a divina autoridade não podia continuar assim, indecisa, titubeante, à mercê da primeira subversão. O instante de perplexidade durou apenas um instante. Porque logo a voz de Deus ribombou de novo pelo céu imenso, numa severidade tonitruante.
- Noé, onde está o meu servo Vicente?
Acordado do desmaio poltrão, trémulo e confuso, Noé tentou justificar-se.
- Senhor, o teu servo Vicente evadiu-se. A mim não me pesa a consciência de o ter ofendido, ou de lhe haver negado a ração devida. Ninguém o maltratou aqui. Foi a sua pura insubmissão que o levou... Mas perdoa-lhe, e perdoa-me também a mim... E salva-o, que, como tu mandaste, só o guardei a ele...
- Noé!... Noé!...
E a palavra de Deus, medonha, toou de novo pelo deserto infinito do firmamento. Depois, seguiu-se um silêncio mais terrível ainda. E, no vácuo em que tudo parecia mergulhado, ouvia-se, infantil, o choro desesperado do Patriarca, que tinha então seiscentos anos de idade.
Entretanto, suavemente, a Arca ia virando de rumo. E a seguir, como que guiada por um piloto encoberto, como que movida por uma força misteriosa, apressada e firme – ela que até ali vogara indecisa e morosa ao sabor das ondas -, dirigiu-se para o sítio onde quarenta dias antes eram os montes da Arménia.
Na consciência de todos a mesma angústia e a mesma interrogação. A que represálias recorreria agora o Senhor? Qual seria o fim daquela rebelião?
Horas e horas a Arca navegou assim, carregada de incertezas e terror. Iria Deus obrigar o corvo a regressar à barca? Iria sacrificá-lo, pura e simplesmente, para exemplo? Ou que iria fazer? E teria Vicente resistido à fúria do vendaval, à escuridão da noite e ao dilúvio sem fim? E, se vencera tudo, a que paragens arribara? Em que sítio do universo havia ainda um retalho de esperança?
Ninguém dava resposta às próprias perguntas. Os olhos cravavam-se na distância, os corações apertavam-se num sentimento de revolta impotente, e o tempo passava.
Subitamente, um lince de visão mais penetrante viu terra. A palavra, gritada a medo, por parecer ou miragem ou blasfémia, correu a Arca de lés a lés como um perfume. E toda aquela fauna desiludida e humilhada subiu acima, ao convés, no alvoroço grato e alentador de haver ainda chão firme neste pobre universo.
Terra! Nem planaltos, nem veigas, nem desertos. Nem mesmo a macicez tranquilizadora dum monte. Apenas a crista de um cerro a emergir das vagas. Mas bastava. Para quantos o viam, o pequeno penhasco resumia a grandeza do mundo. Encarnava a própria realidade deles, até ali transfigurados em meros fantasmas flutuantes. Terra! Uma minúscula ilha de solidez no meio dum abismo movediço, e nada mais importava e tinha sentido.
Terra! Desgraçadamente, a doçura do nome trazia em si um travor. Terra... Sim, existia ainda o ventre quente da mãe. Mas o filho? Mas Vicente, o legítimo fruto daquele seio?
Vicente, porém, vivia. À medida que a barca se aproximava, foi-se clarificando na lonjura a sua presença esguia, recortada no horizonte, linha severa que limitava um corpo, e era ao mesmo tempo um perfil de vontade.
Chegara! Conseguira vencer! E todos sentiram na alma a paz da humilhação vingada.
Simplesmente, as águas cresciam sempre, e o pequeno outeiro, de segundo a segundo, ia diminuindo.
Terra! Mas uma porção de tal modo exígua, que até os mais confiados a fixavam ansiosamente, como a defendê-la da voragem. A defendê-la e a defender Vicente, cuja sorte se ligara inteiramente ao telúrico destino.
Ah, mas estavam «rotas as fontes do grande abismo e abertas as cataratas do céu»! E homens e animais, começaram a desesperar diante daquele submergir ierremediável do último reduto da existência activa. Não, ninguém podia lutar contra a determinação de Deus. Era impossível resistir ao ímpeto dos elementos, comandados pela sua impalcável tirania.
Transida, a turba sem fé fitava o reduzido cume e o corvo pousado em cima. Palmo a palmo, o cabeço fora devorado. Restava dele apenas o topo, sobre o qual, negro, sereno, único representante do que era raiz plantada no seu justo meio, impávido, permanecia Vicente. Como um espectador impessoal, seguia a Arca que vinha subindo com a maré. Escolhera a liberdade, e aceitara desde esse momento todas as consequências da opção. Olhava a barca, sim, mas para encarar de frente a degradação que recusara.
Noé e o resto dos animais assistiam mudos àquele duelo entre Vicente e Deus. E no espírito claro ou brumoso de cada um, este dilema, apenas: ou se salvava o pedestal que sustinha Vicente, e o Senhor preservava a grandeza do instante genesíaco – a total autonomia da criatura em relação ao criador -, ou, submerso o ponto de apoio, morria Vicente, e o seu aniquilamento invalidava essa hora suprema. A significação da vida ligara-se indissoluvelmente ao acto de insubordinação. Porque ninguém mais dentro da Arca se sentia vivo. Sangue, respiração, seiva de seiva, era aquele corvo negro, molhado da cabeça aos pés, que, calma e obstinadamente, pousado na derradeira possibilidade de sobrevivência natural, desafiava a omnipotência.
Três vezes uma onda alta, num arranco de fim, lambeu as garras do corvo, mas três vezes recuou. A cada vaga, o coração frágil da Arca, dependente do coração resoluto de Vicente, estremeceu de terror. A morte temia a morte.
Mas em breve se tornou evidente que o Senhor ia ceder. Que nada podia contra aquela vontade inabalável de ser livre.
Que, para salvar a sua própria obra, fechava, melancolicamente, as comportas do céu.]